• معرفی اداره کل مجامع تشکلها و فعالیتهای فرهنگی

 
معرفی اداره کل مجامع تشکلها و فعالیتهای فرهنگی
 
اگر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را چونان درخت تناوری بدانیم که ریشه های آن را گذشته ی گران باری از دانش؛ تمدن و کرامت انسانی تشکیل داده است؛ شاخ و برگ آن را نیز باید در زیرمجموعه ها و ادارات کل در حال فعالیت در معاونت های مختلف آن دانست . معاونت هایی که عملکرد آن ها براساس شرح وظایف وزارتخانه و یا خط مشی هایی که به صورت مقطعی یا درازمدت اتخاذ می شود و بنابر مقتضیات ملی مورد توجه قرار می گیرد تعریف می شود.
اداره ی کل مجامع؛ تشکل ها و فعالیتهای فرهنگی تلاش می کند با تکیه بر تجربه ی نیروهای کارآمد و متعهد خود وظایف محوله را در حد توان خود به اجرا درآورد . وظایف و فعالیتهای این اداره ی کل را می توان در چند حوزه ی اصلی معرفی و تشریح نمود.
 
الف: برنامه ها و فعالیتهای بین المللی :
یکی از حوزه های مهم و تأثیرگذار که از سوی معاونت امور فرهنگی در این اداره کل تمرکز یافته امور بین الملل وزارتخانه در زمینه نشر و کتاب است. رونق و اعتبار نمایشگاه کتاب تهران برکسی پوشیده نیست و فعالیتهای بین المللی نمایشگاه نیز همان ویژگی است که نمایشگاه را بین المللی کرده است. اکنون بیش از یک دهه است که کلیه ی فعالیتهای مرتبط با بخش بین الملل به عهده ی این اداره کل نهاده شده و البته با چنین سابقه ای می توان ادعا نمود که کارهای این بخش همه ساله به صورت کاملاً منظم و دقیق توسط همکاران فعال در این حوزه به اجرا در می آید و خوشبختانه هیچ گونه نارضایتی در زمینه ی اطلاع رسانی به موقع و انجام تشریفات مختلف از سوی شرکت کنندگان وجود ندارد. مهم ترین واحدهای زیرمجموعه امور بین الملل عبارتند از:
امور ثبت نام بخش بین الملل – امور گمرکی – امور ویزا – تشریفات میهمانان خارجی و امور ثبت نام سهیمه یارانه ای .
 
دومین حوزه از حوزه های بین المللی این اداره ی کل ؛ جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران است. پرواضح است که جمهوری اسلامی ایران که هم از نظر فرهنگی و تاریخی کشوری مهم به شمار می رود و هم به لحاظ موقعیت سیاسی و بین المللی که پس از انقلاب اسلامی و به ویژه در سال های اخیر به دست آورده مورد توجه قرار گرفته است از جایگاه فرهنگی ویژه ای برخوردار بوده و معرفی و تبیین این ملت بزرگ ؛ آن گونه که هست و نه آن گونه که دشمنان ترسیم کرده بودند؛ وظیفه ای خطیر و تامل برانگیز است. از این رو دست اندرکاران فرهنگی کشور از حدود دو دهه پیش طرح جایزه جهانی کتاب سال را در انداختند که پابه پای جایزه کتاب سال داخلی (که پیش تر آغاز به کار کرده بود) به شناسایی و انتخاب بهترین آثاری که درباره ی ایران و اسلام در خارج از کشور به رشته ی تحریر در آمده بپردازند تا تشویقی باشد برای گسترش این گونه آثار. جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران که امسال شاهد نوزدهمین دوره ی آن هستیم؛ طی یک فرآیند زمانی حدوداً هشت ماهه صورت می گیرد و با اهداء جایزه به برگزیدگان در دهه ی فجر به اتمام می رسد. در طول این مدت ابتدا کتاب هایی که در دو سال اخیر منتشر شده اند؛ با همکاری نهادها ی فرهنگی خارجی ؛ موسسات پژوهشی بین المللی و نمایندگی های سیاسی و فرهنگی شناسایی و گرد آوری می شود. سپس داوری اولیه صورت گرفته و تعدادی از کتاب ها که از شرایط عمومی برخوردارند برای مراحل اصلی داوری انتخاب می شوند. معرفی برگزیدگان نهایی با دو مرحله داوری انجام می شود و بالاخره منتخبین در دهه فجر به همراه برگزیدگان جایزه ی کتاب سال داخلی توسط ریاست محترم جمهوری مورد تقدیر قرار می گیرند.
توسعه ی بین المللی نشر ایران سومین حوزه ی بین المللی فعال دراین اداره ی کل است. منظور از توسعه ی بین المللی نشر ایران ؛ به طور خلاصه ؛ فراهم آوردن تمهیدات لازم برای حضور کتاب های ایرانی در بازارهای جهانی و مرتفع ساختن مشکلات و موانع موجود در این عرصه است. در این زمینه اطلاع رسانی از رویدادهای مرتبط با صنعت نشر در سطـح بین الملل؛ شرکت دادن صاحبان اثر در جوائز مهم بین المللی ؛ فراهم آوردن بستری برای رعایت حقوق ناشر و مولف و تصویرگر به صورت متقابل ؛ حمایت از فعالیت بنگاه های ادبی به عنوان واسطه ی بین خریدار و فروشنده ی حق امتیاز ؛ ارزیابی مشکلات موجود در عرصه ی ترجمه مناسب و نیز توزیع کتاب در خارج از کشور ؛ برپایی کارگاه های آموزشی و نشست های تخصصی یا حمایت از آن در حوزه ی توسعه ی بین المللی نشر؛ پرداختن به مساله نشر الکترونیک و فناوری دیجیتال در حوزه ی صنعت نشر ؛ تشویق چهره های جوان و خلاق در تولید آثار مطلوب و مناسب برای ارائه در بازارهای جهانی و ... از جمله زمینه هایی است که در این بخش مورد توجه قرار می گیرد.
با در نظر گرفتن توضیحات فوق ؛ برنامه ها و فعالیت های بین المللی این اداره کل را در سه بخش کلی می توان تقسیم بندی نمود.
-        امور بین الملل نمایشگاه
-        جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
-        توسعه بین المللی نشر ایران
 
ب- حوزه ناشران داخلی یا صدور مجوز نشر
افراد حقیقی یا حقوقی که درخواست راه اندازی موسسه انتشاراتی دارند نیازمند دریافت مجوزی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هستند. مجوز مذکور پس از انجام مراحل مختلف کارشناسی از سوی واحد مربوطه در این اداره کل صادر می شود . آمار تقریبی مجوزهای صادر شده در 2 سال اخیر عبارت اند از : سال 89 (مجوزهای تصویب شده 643 فقره، مجوزه های صادر شده 576 ، مجوزهای تمدید شده 1690 فقره) و سال 90 (مجوزهای تصویب شده 147 فقره، مجوزهای صادر شده 170فقره ، مجوزهای تمدید شده 856 فقره).
 
ج – مجامع، مسابقات و جشنواره های فرهنگی:
باتوجه به شرح وظایف این اداره کل، نظارت و صدور مجوز برای متقاضیان برپایی جشنواره ها، مسابقات، نمایشگاه ها و محافل فرهنگی (درصورتی که در زمینه موسیقی، مطبوعاتی، هنرهای نمایشی و سینمایی نباشند) به عهده این اداره کل قرار دارد. طی 2 سال اخیر تعداد 40 مجوز صادر شده که در زمینه های برگزاری کنفرانس، جشنواره، کنگره، اجرای مسابقه، برپایی نمایشگاه و ... بوده است.
 
د- امور تشکل های فرهنگی:
باتوجه به سند چشم انداز 20 ساله نظام جمهوری اسلامی ایران، همچنین سیاستهای اصلی دولت محترم مبنی بر برگزاری برخی از فعالیتهای دولتی به بخش خصوصی و تقویت این بخشها در امور مختلف علمی – فرهنگی و اجرایی، پیدایش تشکلهای فرهنگی شکل گرفت و بر این اساس و در حوزه های مختلف با هم اندیشی اعضای محترم هر بخش انجمن تشکیل گردید که هدف اصلی آن ارتقای سطح دانش و بینش عمومی و اعتلای فرهنگ و هنر کشور ترویج و اشاعه فرهنگ و هنر ایرانی می باشد.
ازجمله فعالیتهای این انجمن ها مشارکت اجرایی در بخش های مختلف نمایشگاهی، برپایی نمایشگاههای تخصصی، همکاری معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ایجاد زمینه های فکری و اجرایی در امور علمی و آموزشی از سوی انجمن ها از فعالیتهای دیگر آنان می باشد.
به عبارت دیگر انجمن ها، پل ارتباطی و زبان گویای بین اعضاء و بخش های مختلف وزارت ارشاد می باشند.
باتوجه به تمرکز یافتن نظارت بر فعالیت تشکل های فرهنگی در معاونت فرهنگی وزارت ارشاد ، در سال های اخیر این اداره کل نقش هماهنگ کننده و ناظر فعالیتهای تشکلهای فرهنگی به ویژه در عرصه صنعت نشر را بر عهده داشته و مجوز برنامه ها و فعالیت های پیشنهادی پس از بررسی از سوی این اداره کل صادر می شود.
 
هـ - امور ادیان توحیدی:
براساس مصوبات وزارتخانه، صدور مجوز کلیدی فعالیت های فرهنگی – اجتماعی مرتبط با پیروان 4 اقلیت دینی رسمی کشور برعهده این اداره کل قرار دارد . طی 2 سال اخیر بیش از 500 فقره مجوز صادر شده که عمدتاً در زمینه های تمدید پروانه کار و اقامت مبلغین خارجی، صدور روادید ورود و خروج مبلغین مذهبی، صدور مجوز مسابقات فرهنگی ورزشی، هماهنگی برای حضور خبرنگاران داخلی و خارجی در مراکز مربوط به امور ادیان و برای اعلام نظر در زمینه چاپ کتاب های مربوط به اقلیت ها. البته در 3 سال اخیر فعالیتهای فرهنگی دیگری در زمینه اقلیت های دینی صورت گرفته که در ارشاد بی سابقه بوده و از تاثیر گذاری چشمگیری در جهت گسترش تعامل فرهنگی بین پیروان ادیان توحیدی برخوردار بوده است. برخی از این فعالیت های عبارتند از : برگزاری نشست های تخصصی نشر و مطبوعات در بین اقلیت ها و تقدیر از چهره های شاخص در این حوزه، برپایی نمایشگاه آثار فرهنگی اقلیت ها، حمایت از چاپ و انتشار کتب  مناسب در این حوزه ، حمایت از اجرای برنامه های فرهنگی و هنری.
 
و: امور فرق و مذاهب:
برخی از فعالیتهایی که در حوزه فرق و مذاهب در این اداره کل براساس شرح وظایف مربوطه  انجام شده عبارتند از:
1.       شرکت در جلسات بین نهادهای دولتی در موضوع فرقه ها و عرفان های انحرافی
2.       خریداری و تکمیل کتاب ها ی مرتبط با کتابخانه فرق و مذاهب
3.       پیگیری برگزاری نشست های تخصصی نقد و بررسی آثار منتشره در این حوزه
4.       ارائه طرح هایی برای گسترش فعالیت های اداره امور فرق و مذاهب
5.       ارتباط مستمر با چهره ها و نهادهای فعال در این عرصه و دعوت به استفاده از تجربیات.


  ز- مفاخر علمی و فرهنگی کشور:
باتوجه به تمرکز یافتن برنامه ها و فعالیت های مرتبط با مفاخر علمی و فرهنگی کشور، در این اداره کل (تا آن جا که به معاونت امور فرهنگی مربوط می شود) واحدی در اداره تحت همین عنوان راه اندازی شده است و این واحد با سرفصل ها ی ذیل کار خود را آغاز کرده است:
-        مطالعه و برنامه ریزی در زمینه امور مفاخر فرهنگی کشور
-        برنامه ریزی و نظارت بر اجرای طرح های آماری مربوط به مفاخر
-        ارتباط با نهادها و سازمان های مرتبط با امور مفاخر کشور در داخل و خارج
-        هماهنگی با موسسات و سازمان های داخلی و بین المللی در اجرای مراسم بزرگداشت مفاخر
-        ایجاد بانک اطلاعاتی مفاخر علمی و فرهنگی
-        بررسی در زمینه شناسایی حمایت از محصولات فرهنگی مفاخر