اخبار

گرنت ایران در آستانه ی شکوفایی

گرنت ایران در آستانه ی شکوفایی
از آنجاییکه ماموریت دبیر‌خانه گرنت «حمایت مادی از انتشار و ترجمه کتب ایرانی در خارج از کشور» است، تا جهانی‌شدن آثار پدید‌آورندگان ایرانی و معرفی آن‌ها به بازار‌های بین‌المللی، باید حمایت از ناشران خارجی علاقه‌مند به این آثار، در کشور‌های مختلف تسریع شود.

سال‌هاست که کشورهای مختلف برای راه‌یابی ادبیاتشان به جهان از حمایت‌های مختلفی بهره می‌برند،‌ در ایران نیز چند سالی است که طرح گرنت (حمایت از ترجمه و انتشار کتب ایرانی در خارج از ایران) راه‌اندازی شده است طرحی که اگرچه در ابتدای راه با آزمون و خطاهای بسیار روبه‌رو شد اما حالا می‌توان ادعا کرد که در مسیر خود قرار گرفته است و می‌تواند یکی از معدود حرکت‌های تأثیرگذار دولت یازدهم در حوزه فرهنگ به‌شمار آید.
طرح گرنت که چند سالی است در ایران پاگرفته است و حالا دارد به دوران شکوفایی خود نزدیک می‌شود، با مشکلی به‌نام کمبود بودجه مواجه است، این در حالی است که نرخ ارز در سال‌های اخیر همواره افزایش داشته است و با نظر گروه کارشناسی دبیر‌خانه، برای کتاب‌ کودک تا 1000 یورو و برای کتاب بزرگسال تا 1500 یورو مبلغ حمایت تعیین شده است.

 کشور‌های متعددی با هدف انتقال فرهنگ بومی و ملی، معرفی آداب و سنن، سبک زندگی، پیشنیه تاریخی، ادبی و چهره‌‌های فاخر خود به دیگر ملت‌ها، طرح حمایت از آثار پدید‌آوران خود در کشور‌های دیگر را اجرا می‌‌کنند. نتیجه این نوع حمایت‌ها به چاپ ترجمه کتاب برای مخاطبان زبان‌های مختلف‌ منحصر نمی‌شود؛ بلکه معمولا تلاش‌ می‌‌شود در جریان تعامل با ناشران کشور‌های مقصد، همچنین سرمایه‌گذاری و تخصیص بودجه، سهمی از بازار کشور مقصد را نیز به خود اختصاص دهند. برداشت سهم بیشتر از بازار نشر بین‌الملل با وجود رقبای جدی و با سابقه که با صرف هزینه‌های قابل‌توجه سال‌هاست در این میدان حضور دارند، چندان آسان نیست.

 از سال 94 تا سال 96 که دو سال اول اجرایی شدن طرح گرنت بوده است،‌ کتاب‌هایی مورد حمایت قرار گرفتند که توسط ایرانیان ترجمه و منتشر شده است. سال 96 طرح گرنت مورد آسیب‌شناسی قرار گرفت. 82 درخواست از سوی ناشران خارجی به کمیته ارسال شد که 36 درخواست آن مصوب شد. در سال 97 نیز 84 درخواست ارسال شد که از این میان 43 درخواست مصوب شد. این‌که تعدادی از درخواست‌ها مصوب نشده است، به‌معنای این نیست که همگی آنها تأیید نشده‌اند، برخی از این درخواست‌ها دچار نقص پرونده بوده و در زمان دیگری تصویب شده‌اند.

 در سال 98 نیز 150 درخواست مورد بررسی قرار گرفت که از این میان 84 کتاب مصوب شده است.  در سال گذشته 43 درخواست به دبیرخانه ارسال شده است که از این میان 21 کتاب مصوب شده‌اند. طبق اعلام، دبیرخانه گرنت به‌دلیل افزایش نرخ ارز و کمبود بودجه تنها توانسته به 10 عنوان از این کتاب‌ها در سال 99 گرنت اختصاص دهد و مابقی را به سال آینده موکول کرده است.

علی فریدونی، مدیرکل اداره مجامع و تشکل‌های فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که طرح گرنت زیر نظرش به فعالیت ادامه می‌دهد، در این خصوص گفت: بودجه طرح یک‌میلیارد تومان است که با توجه به نرخ متوسط یوروی 30 هزار تومان و هزینه‌های دبیرخانه و... رقم چندانی برای هر کتاب باقی نمی‌ماند.

وی که سال پیش نیز خواهان دوبرابر شدن بودجه طرح گرنت شده بود،‌ ادامه داد: متأسفانه از بودجه یک‌ میلیارد تومانی طرح گرنت در سال 99 تنها 500 میلیون تومان آن اختصاص پیدا کرد.

فریدونی تصریح کرد: با توجه به رشد و گسترش طرح گرنت و آشنایی ناشران خارجی با این طرح ما خواهان افزایش حداقل چندبرابری بودجه هستیم تا بتوانیم بهتر در پیشبرد ادبیات ایرانی در بازارهای جهانی عمل کنیم.

در چند سال اخیر طرح‌های حمایتی کشورهای همسایه با افزایش بودجه‌های قابل توجه موجب شده‌اند که انگیزه ناشران از استفاده از گرنت ایران کاهش پیدا کند،‌ در مواردی حتی ناشر خارجی با وجود تصویب کتاب مورد نظرش در کمیته گرنت از انتشار آن منصرف شده است. به‌نظر می‌رسد حالا که طرح گرنت در آستانه شکوفایی قرار گرفته است کمبود بودجه می‌تواند مشکل جدی بر سر راه ادامه حیات آن باشد.

با وجود افزایش شدید قیمت ارز در سال‌های اخیر، بودجه دبیر‌خانه گرنت تغییر چندانی نداشته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد، سال 1394 بودجه این دبیر‌خانه، 350 میلیون تومان‌ و سال بعد از آن 700 میلیون تومان مصوب شده. سال 1396 این میزان با افزایش 300 میلیون تومانی به یک میلیارد تومان رسیده است. پیش‌بینی می‌شود با توجه به اهمیت حمایت از جریان شکل‌گرفته برای حمایت از ترجمه و نشر کتاب پدید‌آورندگان ایرانی در کشور‌های مختلف بودجه دبیر‌خانه گرنت به دو‌برابر افزایش پیدا کند.    

ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل کشورمان در عرصه‌ ادبیات داستانی، ادبیات کودک و نوجوان، هنر، ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی، راه طولانی، پیش پای متولیان امر برای تحقق اهداف دبیر‌خانه گرنت -که برپایه دیپلماسی فرهنگی بنا شده است- قرار می‌دهد.

۷ اردیبهشت ۱۴۰۰ ۰۹:۵۹

نظرات بینندگان

نام را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید